adhandknopheader

Laat je vooral verleiden.... om te spelen.

Dit artikel is eerder verschenen in de Klank: jaargang 19 nr 4
3e kwartaal 2009. Dit bestand is ook te lezen en uit te printen als
pdf.

auke en wimIn de vorige Klank las ik het verhaal van Albert Doedens getiteld “Kunst word mede mogelijk gemaakt door veel oefening”. In dit artikel beschrijft hij hoe hard professionele muzikanten vaak moeten oefenen voordat zij een stuk echt beheersen, zonder daar nog echt plezier aan te beleven.

De schrijver relativeert aan het einde zijn eigen manier van spelen, maar doet in mijn ogen zichzelf te kort door het plezier wat hij heeft in het meespelen met een CD als gemakzuchtig te beschouwen. De professionele muzikanten zijn tenslotte het voorbeeld!” Dat vond ik erg jammer, in mijn ogen moet je er juist zorg voor dragen dat het plezier voorop blijft staan en dat …. is een kunst op zichzelf.

Ik geef sinds een kleine tien jaar les in het spelen op de accordeon en tegenwoordig op de trekharmonica. De meeste aspirant spelers die ik ontmoet zijn niet op weg naar het conservatorium en zullen daar evenmin als ikzelf waarschijnlijk ooit een stap zetten. Maar zij hebben wel iets met elkaar en mij gemeen: namelijk hun liefde voor het instrument en een drive om het onder de knie te krijgen. 

Het plezier van je laten verleiden

Voor mij staat het plezier van je laten verleiden centraal in mijn eigen muzikale ontwikkeling en dat probeer ik door te geven aan anderen. Dat blijkt in de dagelijkse praktijk een wat ongewone weg te zijn. Menigeen denkt toch dat het een pad van hard werken moet zijn wat je doorloopt. Misschien is dat zo als je hoog op de muzikale ladder wilt eindigen zoals Albert Doedens in zijn artikel beschrijft. Maar het merendeel is helemaal niet op weg daar naartoe en kan dus ook een ander pad bewandelen.  

De kunst is mijns inziens om aan te sluiten bij de belevingswereld van de speler: hoe kwam hij/zij op het idee om te gaan spelen en waar wil hij/zij naartoe?  Ik probeer daar in mijn lessen op aan te sluiten.  Zo vertelde eens een speelster hoe zij mensen op een zeilboot vrolijke deuntjes zag spelen en bij zichzelf dacht: ‘dat wil ik ook’.  Dat was haar streven, en als je die kent kun je daar ook gericht naar toe werken, en blijft het leren spelen naar mijn mening ook het leukst en meest bevredigend voor de persoon ik kwestie.

an hi ev

Onlangs vroeg ik een speelster die na een jaar of twee les elders, door een verhuizing op mijn pad terechtkwam, wat zij graag wilde bereiken. Ze wilde heel graag smartlappen spelen, bekende ze, maar ja, zei ze erbij, zover was ze nog lang niet. Ze had het idee dat ze zeker nog een paar jaar moest oefenen en dan … ja dan pas begon het leuke werk.

Om een lang verhaal kort te maken: ze speelt nu voornamelijk smartlappen en liefst degene waarvan ik denk dat ze nog wel erg moeilijk zijn. Zij oefent uren achter elkaar en probeert er zelfs bij te zingen en heeft er enorm veel plezier in, in tegenstelling tot de jaren daarvoor. Ik hoef maar naar deze leerling te kijken terwijl ze met zoveel plezier speelt,  om te weten dat ik moet doorgaan op dit pad.

"Leg het maar in de bak te moeilijke stukken"

Veel aspirant spelers zijn zeer verrast dat, wanneer ze vastlopen in een stuk en het niet leuk vinden, ik hun adviseer om het stuk over te slaan.  “Ja maar dan leer ik het nooit”, is een veel gehoorde reactie. “Leg het maar in de bak met moeilijke stukken en kijk er over een half jaar nog maar eens naar”, antwoord ik dan. Sommigen leggen het dan opgelucht opzij, anderen leggen er dan eer in om het toch onder de knie te krijgen, dat verschilt uiteraard.  

Mijn ervaring is dat de muziek je moet verleiden om je instrument dagelijks te pakken en niet de docent die controleert hoe ver je bent. Ik heb zelf nooit trekharmonicales gehad, maar word nog dagelijks verleid door muziek die vaak net buiten mijn bereik ligt. Soms belandt deze in de bak te moeilijk, soms ook niet en dan glijden de uren voorbij, en voel ik me weer dat kind dat in de zandbak bouwt aan een prachtig zandkasteel.

Gerard Gerritsen.
Mei 2009

auke en wim

Webpagina's die aansluiten bij dit onderwerp: